بیماری‌ کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال (Limbal Stem Cell Deficiency)

بیماری کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال یا Limbal Stem Cell Deficiency (LSCD) اختلالی در سطح چشم است که توانایی قرنیه برای بازسازی طبیعی اپیتلیوم خود را کاهش می‌دهد. سلول‌های بنیادی لیمبال در مرز میان قرنیه و صلبیه قرار دارند و برای حفظ شفافیت و سلامت سطح قرنیه ضروری هستند. با وبلاگ سایت پزشکی روبرو برای خواندن توضیحات بیشتر درباره این موضوع همراه باشید. همچنین می‌توانید با انواع بیماری ها، علائم و درمان هر کدام  و همچنین با چشم پزشکی در سایت رو به رو آشنا شوید.

وقتی تعداد یا عملکرد این سلول‌ها کاهش پیدا کند، سلول‌های ملتحمه می‌توانند وارد سطح قرنیه شوند. نتیجه ممکن است قرمزی مداوم، درد، حساسیت به نور، عروق‌زایی قرنیه، کدورت و در موارد شدید کاهش قابل‌توجه بینایی باشد. LSCD می‌تواند در اثر سوختگی شیمیایی، بیماری‌های التهابی، بعضی اختلالات مادرزادی، جراحی‌های مکرر چشم یا استفاده طولانی‌مدت از لنز تماسی ایجاد شود.

یک نکته مهم اینجاست: درمان برای همه بیماران یکسان نیست. وسعت درگیری لیمبوس، یک‌طرفه یا دوطرفه بودن بیماری، وضعیت سطح چشم و علت زمینه‌ای، مسیر درمان را تعیین می‌کنند.

بیماری کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال چیست؟

لیموِس ناحیه حلقه‌مانندی در حاشیه قرنیه است. بخشی از سلول‌های بنیادی اپیتلیال قرنیه در این ناحیه و محیط تخصصی اطراف آن، یا همان Limbal Niche، قرار دارند. این سلول‌ها سلول‌های جدیدی تولید می‌کنند که به سمت مرکز قرنیه حرکت کرده و جای سلول‌های فرسوده را می‌گیرند.

سلول‌های بنیادی لیمبوس چه نقشی در سلامت قرنیه دارند؟

اپیتلیوم قرنیه دائماً در حال نوسازی است. سلول‌های بنیادی لیمبال یکی از پایه‌های اصلی این بازسازی محسوب می‌شوند و در حفظ سطح صاف، شفاف و پایدار قرنیه نقش دارند.

کاهش شدید ذخیره این سلول‌ها یا آسیب به محیط اطرافشان باعث می‌شود ترمیم طبیعی مختل شود. به همین دلیل LSCD را نباید صرفاً یک «کمبود سلولی» دانست؛ آسیب به ریزمحیط لیمبال نیز می‌تواند بخش مهمی از بیماری باشد.

در LSCD چه اتفاقی برای سطح چشم می‌افتد؟

یکی از یافته‌های شاخص، Conjunctivalization یا رشد سلول‌های ملتحمه روی قرنیه است. همراه آن ممکن است عروق خونی جدید، نقص اپیتلیال مکرر، التهاب و اسکار ایجاد شود.

در مراحل شدیدتر، محور بینایی نیز گرفتار می‌شود. در چنین شرایطی حتی اگر مشکل اولیه فقط در سطح چشم آغاز شده باشد، کیفیت بینایی بیمار می‌تواند به‌شدت افت کند.

اسم‌های دیگر بیماری کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال

نام استاندارد انگلیسی بیماری Limbal Stem Cell Deficiency و مخفف رایج آن LSCD است. در منابع تخصصی ممکن است عباراتی مانند Limbal Epithelial Stem Cell Deficiency نیز دیده شود.

در فارسی، «کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال»، «نارسایی سلول‌های بنیادی لیمبوس» و «اختلال سلول‌های بنیادی لیمبال» برای اشاره به این وضعیت به کار می‌روند. این بیماری با «خشکی چشم» یا «زخم قرنیه» یکسان نیست، هرچند چنین مشکلاتی ممکن است هم‌زمان وجود داشته باشند.

علت ابتلا به کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال

LSCD یک علت واحد ندارد. هر عاملی که سلول‌های بنیادی، لیمبوس یا محیط حمایتی آنها را تخریب کند، می‌تواند زمینه ایجاد بیماری را فراهم کند.

سوختگی‌های شیمیایی و حرارتی چشم

سوختگی شیمیایی، به‌خصوص با مواد قلیایی، یکی از شناخته‌شده‌ترین علل LSCD اکتسابی است. آسیب شدید می‌تواند بخش بزرگی از لیمبوس را تخریب کرده و بازسازی طبیعی قرنیه را مختل کند.

بیماری‌های التهابی، خودایمنی و اختلالات مادرزادی

سندرم استیونز–جانسون، پمفیگوئید غشای مخاطی و برخی بیماری‌های مزمن سطح چشم می‌توانند به لیمبوس آسیب بزنند. آنیریدیا و بعضی بیماری‌های ژنتیکی نیز با نقص عملکرد سلول‌های بنیادی لیمبال ارتباط دارند.

جراحی چشم و استفاده طولانی‌مدت از لنز تماسی

جراحی‌های متعدد در محدوده لیمبوس، پرتودرمانی و بعضی داروهای موضعی نیز در فهرست عوامل احتمالی قرار می‌گیرند. استفاده طولانی‌مدت از لنز تماسی می‌تواند در برخی افراد از طریق اصطکاک، التهاب، اختلال لایه اشکی و هیپوکسی سطح چشم به LSCD کمک کند.

نشانه‌های بیماری کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال

شدت علائم با میزان درگیری لیمبوس ارتباط دارد. بیماری محدود ممکن است مدت‌ها فقط ناراحتی سطح چشم ایجاد کند، درحالی‌که LSCD کامل می‌تواند دید را به شکل محسوسی کاهش دهد.

قرمزی، درد و حساسیت به نور

سوزش، احساس جسم خارجی، اشک‌ریزش، درد و فوتوفوبیا یا حساسیت آزاردهنده به نور از علائم ممکن هستند. این نشانه‌ها اختصاصی LSCD نیستند و در بیماری‌های دیگری مانند خشکی چشم و کراتیت نیز دیده می‌شوند.

کاهش دید، کدورت و عروق‌زایی قرنیه

ورود عروق خونی به قرنیه که در حالت طبیعی فاقد عروق است، یافته مهم‌تری محسوب می‌شود. کدورت، نامنظم شدن اپیتلیوم و تشکیل اسکار نیز می‌توانند وضوح دید را کم کنند.

Conjunctivalization و نقص مکرر اپیتلیوم

در LSCD پیشرفته، سلول‌های ملتحمه سطح قرنیه را اشغال می‌کنند. برخی بیماران نیز دچار نقص اپیتلیالی می‌شوند که دیر ترمیم می‌شود یا پس از مدتی دوباره برمی‌گردد.

انواع و مراحل بیماری LSCD

طبقه‌بندی بیماری برای انتخاب درمان اهمیت زیادی دارد. ارزیابی فقط بر اساس وجود یا عدم وجود LSCD کافی نیست؛ پزشک باید وسعت و موقعیت درگیری را نیز مشخص کند.

کمبود جزئی و کامل سلول‌های بنیادی لیمبال

در نوع جزئی، بخشی از لیمبوس هنوز عملکرد مناسبی دارد. در LSCD کامل، ذخیره عملکردی سلول‌های بنیادی بسیار بیشتر از بین رفته و سطح قرنیه در معرض آسیب گسترده قرار دارد.

LSCD یک‌طرفه و دوطرفه

اگر یک چشم سالم باشد، در بعضی روش‌های جراحی امکان استفاده از بافت لیمبال چشم سالم وجود دارد. بیماری دوطرفه تصمیم‌گیری را پیچیده‌تر می‌کند و ممکن است گزینه‌های درمانی دیگری لازم باشد.

مرحله‌بندی شدت بیماری و محور بینایی

درگیری مرکز قرنیه اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا مستقیماً می‌تواند حدت بینایی را کاهش دهد. بررسی‌های تخصصی جدید بر مرحله‌بندی دقیق بیماری پیش از انتخاب روش جراحی تأکید دارند.

نحوه تشخیص بیماری کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال

تشخیص LSCD باید توسط چشم‌پزشک و در موارد پیچیده ترجیحاً متخصص قرنیه انجام شود. شرح‌حال دقیق درباره سوختگی، جراحی، بیماری‌های سیستمیک و سابقه مصرف لنز تماسی بخشی از ارزیابی است.

معاینه با اسلیت‌لمپ و رنگ‌آمیزی فلورسئین

اسلیت‌لمپ امکان مشاهده الگوی سطح قرنیه، عروق‌زایی، اسکار و نقص اپیتلیال را فراهم می‌کند. رنگ‌آمیزی فلورسئین نیز می‌تواند الگوهای غیرطبیعی اپیتلیوم را آشکارتر کند.

Impression Cytology و میکروسکوپی کانفوکال

Impression Cytology نمونه‌ای از سلول‌های سطحی قرنیه فراهم می‌کند و می‌تواند حضور سلول‌های ملتحمه را نشان دهد. میکروسکوپی کانفوکال درون‌تنی یا IVCM نیز اطلاعات میکروسکوپی از ساختار و تراکم سلولی ارائه می‌دهد.

کاربرد AS-OCT در بررسی قرنیه و لیمبوس

Anterior Segment OCT یا AS-OCT یک روش غیرتهاجمی برای تصویربرداری مقطعی از بخش قدامی چشم است. تغییر ضخامت و ساختار اپیتلیوم و ناحیه لیمبال می‌تواند به ارزیابی بیماری کمک کند.

نظر متخصص؛ چرا تشخیص دقیق قبل از جراحی مهم است؟

بعضی مشکلات سطح چشم ظاهری شبیه LSCD دارند. به همین دلیل، رفتن مستقیم سراغ پیوند بدون کنترل التهاب و ارزیابی دقیق علت بیماری تصمیم مناسبی نیست.

مرورهای تخصصی سال‌های اخیر نیز بر یک الگوریتم تشخیصی و مرحله‌بندی استاندارد تأکید دارند، زیرا انتخاب درمان تا حد زیادی به نتیجه همین بررسی‌ها وابسته است.

روش‌های درمان کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال

درمان از کنترل عوامل زمینه‌ای شروع می‌شود و در بیماران پیشرفته ممکن است به بازسازی سلول‌های بنیادی برسد. هر بیمار لزوماً به جراحی احتیاج ندارد.

وضعیت بالینی	رویکرد احتمالی
بیماری خفیف یا جزئی	کنترل التهاب و بهبود سطح چشم
LSCD مرتبط با لنز	قطع یا اصلاح مصرف لنز و درمان سطح چشم
بیماری پایدار و شدید	ارزیابی برای جراحی بازسازی لیمبال
بیماری دوطرفه شدید	روش‌های تخصصی پیوند و بازسازی سطح چشم

چه زمانی درمان جراحی ضرورت پیدا می‌کند؟

اگر درمان محافظه‌کارانه نتواند سطح چشم را پایدار کند یا کمبود سلولی گسترده باشد، جراحی مطرح می‌شود. انتخاب تکنیک به مقدار لیمبوس سالم، یک‌طرفه یا دوطرفه بودن و علت LSCD بستگی دارد.

درمان دارویی کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال

دارو معمولاً سلول‌های بنیادی ازبین‌رفته را به‌تنهایی جایگزین نمی‌کند. هدف اصلی درمان دارویی، ایجاد محیط مناسب‌تر برای ترمیم سطح چشم و کاهش التهاب است.

اشک مصنوعی بدون مواد نگهدارنده، درمان التهاب و مدیریت هم‌زمان مشکلاتی مانند خشکی چشم یا اختلال پلک ممکن است تجویز شود. کورتیکواستروئیدهای موضعی یا سایر داروهای تعدیل‌کننده التهاب فقط باید با نظر چشم‌پزشک استفاده شوند.

مصرف خودسرانه قطره استروئیدی قابل توصیه نیست. این داروها در شرایط نامناسب می‌توانند فشار داخل چشم را افزایش دهند، احتمال عفونت را بالا ببرند یا برخی بیماری‌های قرنیه را بدتر کنند.

درمان خانگی کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال

درمان خانگی نمی‌تواند جای سلول‌های بنیادی ازدست‌رفته را پر کند. بنابراین هیچ روش خانگی اثبات‌شده‌ای برای درمان LSCD پیشرفته وجود ندارد.

اگر بیماری با لنز تماسی مرتبط باشد، قطع لنز تا زمان ارزیابی پزشک اهمیت دارد. در مطالعات مربوط به LSCD ناشی از لنز، بعضی بیماران پس از قطع لنز و درمان محافظه‌کارانه بهبود یافته‌اند؛ بااین‌حال موارد شدید ممکن است به این اقدامات پاسخ ندهند.

استفاده خودسرانه از عسل، عصاره‌های گیاهی، قطره‌های دست‌ساز یا مواد سنتی روی چشم خطر عفونت و آسیب بیشتر قرنیه دارد. چشم آسیب‌دیده محل مناسبی برای آزمودن درمان‌های تجربی نیست.

پیوند و بازسازی سلول‌های بنیادی لیمبال

جراحی‌های بازسازی لیمبوس از تخصصی‌ترین درمان‌های LSCD محسوب می‌شوند. تکنیک مناسب باید بر اساس شرایط همان بیمار انتخاب شود.

پیوند اپیتلیال ساده لیمبال SLET

در Simple Limbal Epithelial Transplantation یا SLET مقدار محدودی از بافت لیمبال سالم برداشته شده و قطعات کوچک آن روی سطح آماده‌شده چشم قرار می‌گیرند. این روش به‌ویژه در برخی موارد LSCD یک‌طرفه ناشی از سوختگی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پیوند سلول‌های اپیتلیال لیمبال کشت‌شده CLET

در CLET سلول‌های لیمبال ابتدا خارج از بدن تکثیر می‌شوند و سپس به سطح چشم منتقل می‌شوند. اجرای این تکنیک به امکانات آزمایشگاهی و تیم تخصصی نیاز دارد.

پیوند اتولوگ و آلوژن

در پیوند اتولوگ، بافت از خود بیمار گرفته می‌شود. در پیوند آلوژن، سلول یا بافت از فرد دیگری تأمین می‌شود و ممکن است مسئله رد پیوند و نیاز به سرکوب ایمنی مطرح باشد.

غشای آمنیوتیک و کراتوپروتز

غشای آمنیوتیک می‌تواند در بازسازی و بهبود محیط سطح چشم نقش کمکی داشته باشد، اما جایگزین سلول بنیادی در تمام بیماران نیست. کراتوپروتز معمولاً برای شرایط بسیار پیچیده و منتخب مطرح می‌شود.

رژیم غذایی مناسب برای کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال

هیچ رژیم غذایی مشخصی ثابت نشده که بتواند LSCD را درمان یا سلول‌های بنیادی لیمبال تخریب‌شده را بازسازی کند. بنابراین ادعاهایی مانند درمان بیماری با مکمل یا غذای خاص پشتوانه علمی کافی ندارند.

تغذیه متعادل حاوی پروتئین، سبزی، میوه و منابع مناسب ریزمغذی‌ها برای سلامت عمومی بدن مفید است. مکمل ویتامین A یا سایر مواد فقط در صورت کمبود تشخیص‌داده‌شده باید مصرف شود، زیرا مصرف بی‌دلیل دوزهای بالا نیز می‌تواند زیان‌آور باشد.

پیشگیری از کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال

همه موارد LSCD قابل پیشگیری نیستند؛ خصوصاً انواع مادرزادی یا مرتبط با بیماری‌های خودایمنی. بااین‌حال می‌توان احتمال بعضی انواع اکتسابی را کاهش داد.

• هنگام کار با مواد شیمیایی از محافظ استاندارد چشم استفاده شود.
• لنز تماسی بیش از زمان توصیه‌شده استفاده نشود.
• خوابیدن با لنز، مگر در مواردی که پزشک صراحتاً اجازه داده، کنار گذاشته شود.
• لنز و محلول آن طبق دستور بهداشتی استفاده شوند.
• التهاب مزمن و بیماری‌های سطح چشم بدون درمان رها نشوند.
• پس از سوختگی شیمیایی چشم، شست‌وشوی فوری و ارزیابی اورژانسی ضروری است.

در LSCD مرتبط با لنز، اصطکاک، التهاب و کمبود اکسیژن از مکانیسم‌های مطرح‌شده هستند. رعایت اصول مصرف لنز به همین دلیل فقط مسئله راحتی نیست و با سلامت سطح چشم ارتباط دارد.

تفاوت بیماری کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال در مردان و زنان

LSCD ذاتاً بیماری اختصاصی یک جنس نیست. علت، شدت و وسعت آسیب لیمبال در تصمیم‌گیری بالینی اهمیت بیشتری از جنسیت بیمار دارند.

تفاوت‌های فردی در مصرف لنز، بیماری‌های زمینه‌ای یا مواجهه شغلی ممکن است الگوی ابتلا را در گروه‌های مختلف تغییر دهد، اما نمی‌توان بر اساس زن یا مرد بودن، علائم یا درمان متفاوت و ثابتی برای LSCD تعیین کرد.

کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال در کودکان و دوران بارداری

در کودکان باید احتمال علل مادرزادی مانند آنیریدیا و بیماری‌های ارثی در کنار علل اکتسابی بررسی شود. تشخیص و درمان زودهنگام اهمیت دارد، زیرا کاهش کیفیت تصویر در سن رشد می‌تواند بر تکامل بینایی کودک نیز اثر بگذارد.

در بارداری، خود LSCD الزاماً ناشی از بارداری نیست. اگر بیمار به درمان دارویی یا جراحی نیاز داشته باشد، انتخاب دارو و زمان مداخله باید با در نظر گرفتن بارداری انجام شود. شروع یا قطع داروهای چشمی بدون مشورت پزشک مناسب نیست؛ بخشی از داروهای موضعی نیز می‌توانند جذب سیستمیک داشته باشند.

عوارض و خطرات کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال

LSCD درمان‌نشده، به‌خصوص در فرم شدید، می‌تواند بیماری جدی و تهدیدکننده بینایی باشد. عوارض بیشتر زمانی دیده می‌شوند که سطح قرنیه برای مدت طولانی ناپایدار باقی بماند.

اسکار و عروق‌زایی دائمی قرنیه

رشد عروق روی قرنیه و تشکیل اسکار باعث کاهش شفافیت آن می‌شود. اگر این تغییرات مرکز قرنیه را درگیر کنند، افت بینایی قابل‌توجه‌تر خواهد بود.

نقص اپیتلیال و عفونت قرنیه

سطح اپیتلیال سالم مانند یک سد دفاعی عمل می‌کند. وقتی این سد دائماً تخریب شود، خطر زخم و عفونت قرنیه افزایش پیدا می‌کند.

کاهش شدید بینایی

درگیری گسترده، اسکار و عروق‌زایی می‌توانند بینایی را به‌شدت محدود کنند. به همین دلیل درد مداوم، کاهش دید یا ایجاد لکه سفید روی قرنیه نیازمند ارزیابی سریع چشم‌پزشکی است.

طول درمان کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال چقدر است؟

برای LSCD نمی‌توان یک مدت درمان ثابت تعیین کرد. بیماری خفیف ناشی از یک عامل قابل حذف، مانند برخی موارد مرتبط با لنز، ممکن است با کنترل عامل زمینه‌ای و درمان سطح چشم بهبود پیدا کند.

در LSCD شدید، روند درمان می‌تواند شامل کنترل چندمرحله‌ای التهاب، آماده‌سازی سطح چشم، پیوند و مراقبت طولانی‌مدت باشد. موفقیت پیوند نیز به معنی پایان پیگیری نیست؛ پزشک باید پایداری اپیتلیوم، التهاب، عروق‌زایی و وضعیت بینایی را در مراجعات بعدی بررسی کند.

موفقیت درمان LSCD به چه عواملی بستگی دارد؟

مهم‌ترین عامل، درمان خود «زمینه بیماری» در کنار سلول‌های بنیادی است. پیوند سلول روی سطحی که هنوز به‌شدت ملتهب و آسیب‌دیده است، شانس نتیجه مطلوب را کاهش می‌دهد.

شدت آسیب و وضعیت سطح چشم

هرچه ذخیره لیمبال باقی‌مانده بیشتر باشد، گزینه‌های درمان محافظه‌کارانه بیشتری وجود دارند. درگیری کامل، اسکار گسترده یا بیماری دوطرفه مسیر پیچیده‌تری ایجاد می‌کند.

کنترل التهاب و بیماری زمینه‌ای

در بیماری‌های خودایمنی و التهابی، کنترل بیماری زمینه‌ای بخشی از برنامه درمان است. بررسی‌های تخصصی بر پایدار کردن سطح چشم قبل از بازسازی جراحی تأکید دارند.

مراقبت و پیگیری بعد از درمان

قطع خودسرانه دارو یا از دست دادن ویزیت‌های پیگیری می‌تواند مشکل‌ساز شود. بعد از پیوند، ارزیابی منظم سطح قرنیه و شناسایی زودهنگام التهاب یا شکست اپیتلیوم اهمیت زیادی دارد.

چه زمانی باید به چشم‌پزشک مراجعه کرد؟

قرمزی ساده چشم همیشه نشانه LSCD نیست. اما ترکیب کاهش دید، درد، حساسیت شدید به نور، سابقه سوختگی شیمیایی یا مصرف طولانی لنز تماسی ارزش بررسی تخصصی دارد.

پس از تماس چشم با ماده شیمیایی، مراجعه به پزشک نباید به بعد موکول شود. شست‌وشوی فوری چشم و دریافت مراقبت اورژانسی می‌تواند میزان آسیب سطح چشم را کاهش دهد.

چه اطلاعاتی به تشخیص پزشک کمک می‌کند؟

سابقه سوختگی، نوع و مدت استفاده از لنز، عمل‌های قبلی چشم و نام قطره‌های مصرفی باید به پزشک گفته شود. وجود بیماری‌های خودایمنی یا واکنش‌های شدید دارویی قبلی نیز اطلاعات مهمی هستند.

سوالات متداول درباره کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال

آیا کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال باعث نابینایی می‌شود؟

در موارد شدید، LSCD می‌تواند باعث کاهش جدی بینایی شود؛ اما نتیجه برای همه بیماران یکسان نیست. تشخیص به‌موقع، علت بیماری و پاسخ به درمان بر پیش‌آگهی اثر دارند.

آیا LSCD قابل درمان است؟

بله، گزینه‌های درمانی از کنترل التهاب و بهبود سطح چشم تا روش‌های تخصصی پیوند سلول‌های بنیادی وجود دارند. نوع درمان بر اساس شدت و علت بیماری انتخاب می‌شود.

آیا سلول‌های بنیادی قرنیه دوباره ترمیم می‌شوند؟

در کمبود جزئی ممکن است بخشی از عملکرد لیمبوس حفظ شده باشد و با کنترل عامل آسیب‌رسان سطح چشم بهتر شود. در تخریب گسترده سلول‌های بنیادی، ممکن است بازسازی جراحی لازم باشد.

آیا پیوند قرنیه به‌تنهایی LSCD را درمان می‌کند؟

معمولاً نه. اگر مشکل اصلی یعنی کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال اصلاح نشده باشد، تعویض قرنیه به‌تنهایی لزوماً سطح اپیتلیال پایدار ایجاد نمی‌کند. به همین دلیل بازسازی سطح چشم و لیمبوس پیش از برخی جراحی‌های قرنیه اهمیت دارد.

نتیجه‌گیری

بیماری کمبود سلول‌های بنیادی لیمبال اختلال مهم سطح چشم است که می‌تواند از ناراحتی و قرمزی خفیف تا کدورت قرنیه و کاهش شدید بینایی پیشرفت کند. سوختگی‌های شیمیایی، بیماری‌های التهابی و خودایمنی، برخی اختلالات مادرزادی، جراحی‌های چشمی و استفاده طولانی از لنز تماسی از علل شناخته‌شده آن هستند.

تشخیص بر پایه معاینه تخصصی و در صورت نیاز روش‌هایی مانند Impression Cytology، میکروسکوپی کانفوکال و AS-OCT انجام می‌شود. درمان نیز از کنترل التهاب و حذف عامل آسیب‌رسان تا روش‌هایی مانند SLET و CLET متغیر است. نکته تعیین‌کننده این است که LSCD نسخه درمانی یکسانی برای همه ندارد؛ مرحله بیماری، علت زمینه‌ای و وضعیت سطح چشم باید پیش از هر تصمیم درمانی به‌دقت ارزیابی شوند.

نویسنده مقاله pourfeyz