قرص/کپسول پیریدوکسین؛ نحوه مصرف، عوارض و تداخلات دارویی (ویتامین B6)
قرص/کپسول پیریدوکسین (ویتامین B6) مکملی حاوی یکی از ویتامینهای محلول در آب گروه B است که در متابولیسم پروتئینها، عملکرد سیستم عصبی، ساخت هموگلوبین و فعالیت سیستم ایمنی نقش دارد. پیریدوکسین در بعضی شرایط برای جبران کمبود B6، پیشگیری از برخی عوارض دارویی و گاهی کنترل تهوع بارداری تجویز میشود. با وبلاگ سایت پزشکی روبرو برای خواندن توضیحات بیشتر درباره این موضوع همراه باشید. همچنین میتوانید با انواع دارو ها، طریقه مصرف و مواد تشکیل دهنده انواع داروی ضد اسپاسم روده در سایت رو به رو آشنا شوید.
یک نکته مهم اینجاست: «ویتامین بودن» به معنی بیخطر بودن مصرف نامحدود نیست. نیاز روزانه یک فرد بزرگسال سالم حدود 1.3 میلیگرم است، درحالیکه بعضی قرصهای موجود دهها میلیگرم B6 دارند. مصرف طولانیمدت دوزهای بالا میتواند به آسیب اعصاب محیطی و بیحسی یا گزگز دستوپا منجر شود.
- قرص/کپسول پیریدوکسین (ویتامین B6) چیست و چه کاری در بدن انجام میدهد؟
- قرص پیریدوکسین برای چیست؟ مهمترین موارد مصرف ویتامین B6
- چه کسانی ممکن است به مکمل ویتامین B6 نیاز داشته باشند؟
- دوز و نحوه مصرف قرص یا کپسول پیریدوکسین
- عوارض قرص ویتامین B6 و خطر مصرف بیش از حد
- تداخلات دارویی پیریدوکسین که باید جدی گرفته شوند
- مصرف قرص پیریدوکسین در بارداری و شیردهی
- ویتامین B6 برای اعصاب، PMS، میگرن و انرژی بدن چقدر مؤثر است؟
- منابع غذایی ویتامین B6 یا مکمل؛ کدام انتخاب بهتری است؟
- بررسی تخصصی و نظر کارشناس درباره مصرف ایمن پیریدوکسین
- سوالات متداول درباره قرص و کپسول پیریدوکسین
قرص/کپسول پیریدوکسین (ویتامین B6) چیست و چه کاری در بدن انجام میدهد؟
ویتامین B6 در واقع نام یک خانواده از ترکیبات مرتبط است. پیریدوکسین یکی از شناختهشدهترین اعضای این خانواده محسوب میشود و در مکملها معمولاً به شکل «پیریدوکسین هیدروکلراید» وجود دارد.
بدن B6 را برای بیش از 100 واکنش آنزیمی، بهویژه واکنشهای مربوط به متابولیسم اسیدهای آمینه، به کار میگیرد. این ویتامین همچنین در ساخت انتقالدهندههای عصبی، تنظیم هموسیستئین، آزادسازی انرژی ذخیرهشده و تولید هموگلوبین نقش دارد.
پیریدوکسین هیدروکلراید چیست؟
پیریدوکسین هیدروکلراید فرم پایداری از ویتامین B6 است که در بسیاری از قرصها، کپسولها و مکملهای B کمپلکس دیده میشود. پس از جذب، بدن آن را وارد مسیرهای متابولیکی B6 میکند.
وجود واژه «هیدروکلراید» روی بستهبندی به این معنا نیست که دارو خاصیت اسیدی یا خطرناک دارد. این اصطلاح فقط شکل شیمیایی ماده فعال موجود در فرآورده را مشخص میکند.
تفاوت پیریدوکسین، ویتامین B6 و پیریدوکسال 5 فسفات (P5P)
پیریدوکسین یکی از اشکال ویتامین B6 است، اما پیریدوکسال، پیریدوکسامین و مشتقات فسفاته آنها نیز در این خانواده قرار دارند. پیریدوکسال 5-فسفات یا PLP یکی از فرمهای فعال کوآنزیمی B6 در بدن است.
بعضی مکملها به جای پیریدوکسین حاوی P5P هستند. بااینحال، برای بیشتر افراد سالم شواهدی وجود ندارد که الزاماً مصرف P5P نسبت به پیریدوکسین معمولی مزیت بالینی محسوسی ایجاد کند.
قرص پیریدوکسین برای چیست؟ مهمترین موارد مصرف ویتامین B6
قرص پیریدوکسین ممکن است برای اهداف متفاوتی تجویز شود و مقدار مصرف آن نیز به علت مصرف بستگی دارد. بنابراین دوزی که برای یک بیمار مناسب است، لزوماً برای فرد دیگر انتخاب درستی نیست.
درمان و پیشگیری از کمبود ویتامین B6
کمبود شدید B6 بهتنهایی چندان شایع نیست و گاهی همراه با کمبود فولات یا ویتامین B12 دیده میشود. کمبود میتواند با کمخونی میکروسیتیک، التهاب زبان، ترک گوشه لب، ضایعات پوستی، ضعف عملکرد ایمنی و برخی نشانههای عصبی همراه باشد.
افراد مبتلا به سوءجذب، بیماریهای التهابی روده، بیماری کلیوی و بعضی اختلالات متابولیک بیشتر در معرض پایین بودن سطح B6 قرار دارند. مصرف برخی داروها نیز میتواند وضعیت این ویتامین را تغییر دهد.
پیریدوکسین برای نوروپاتی ناشی از ایزونیازید
پیریدوکسین در بعضی بیمارانی که داروهای درمان سل مانند ایزونیازید دریافت میکنند، برای پیشگیری یا درمان نوروپاتی تجویز میشود. مقدار موردنیاز باید براساس وضعیت بیمار و رژیم درمانی توسط پزشک مشخص شود.
این کاربرد با مصرف عمومی مکمل فرق دارد. فردی که ایزونیازید مصرف میکند نباید مقدار B6 را صرفاً براساس دوز مکملهای موجود در داروخانه انتخاب کند.
ویتامین B6 برای تهوع و استفراغ بارداری
پیریدوکسین یکی از گزینههای شناختهشده برای کنترل تهوع و استفراغ اوایل بارداری است. کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا، ویتامین B6 را از درمانهای اولیه قابل استفاده میداند و در صورت کافی نبودن اثر آن، ممکن است دوکسیلامین اضافه شود.
دوز درمان تهوع بارداری با نیاز تغذیهای روزانه متفاوت است. بنابراین مصرف خودسرانه چند مکمل حاوی B6 بهصورت همزمان توصیه نمیشود.
کاربرد B6 در سندرم پیش از قاعدگی و برخی اختلالات متابولیک
برخی مطالعات کاهش علائم سندرم پیش از قاعدگی مانند تحریکپذیری، اضطراب و نفخ را با مکمل B6 گزارش کردهاند. کیفیت شواهد یکدست نیست و نمیتوان آن را درمان قطعی PMS دانست.
برای مشکلات متابولیک خاص نیز ممکن است پیریدوکسین تحت نظر پزشک استفاده شود. تشخیص چنین مواردی معمولاً براساس علائم، سابقه پزشکی و آزمایشهای مرتبط انجام میشود.
چه کسانی ممکن است به مکمل ویتامین B6 نیاز داشته باشند؟
افرادی که رژیم متنوع دارند معمولاً بخشی قابل توجه از نیاز B6 خود را از مواد غذایی تأمین میکنند. مکمل زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که دریافت غذایی کافی نباشد، جذب مختل شده باشد یا یک بیماری یا دارو نیاز بدن را تغییر دهد.
علائم کمبود ویتامین B6 چیست؟
نشانههای احتمالی کمبود میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- التهاب و قرمزی زبان
- ترک و التهاب گوشه لب
- بعضی انواع کمخونی
- تحریکپذیری، گیجی یا تغییرات خلقی
- ضعف عملکرد ایمنی
- مشکلات پوستی
- در کمبود شدید، علائم عصبی
این علائم اختصاصی B6 نیستند. برای مثال خستگی یا ترک لب میتواند علتهای متعدد دیگری داشته باشد؛ بنابراین تشخیص صرفاً براساس علائم قابل اعتماد نیست.
چه افرادی بیشتر در معرض کمبود پیریدوکسین هستند؟
افراد مبتلا به نارسایی کلیوی، بیماری سلیاک، کرون، کولیت اولسراتیو و سایر مشکلات سوءجذب ممکن است سطح PLP پایینتری داشته باشند. وابستگی به الکل نیز با کاهش وضعیت ویتامین B6 ارتباط دارد.
برخی داروهای ضدتشنج نیز میتوانند متابولیسم B6 را تغییر دهند. در چنین شرایطی مصرف مکمل باید بخشی از ارزیابی پزشکی باشد، نه یک درمان خودسرانه.
آیا مصرف مکمل B6 برای افراد سالم ضروری است؟
نه لزوماً. نیاز اغلب افراد سالم با رژیم غذایی متنوع قابل تأمین است و مکمل پرقدرت الزاماً باعث انرژی بیشتر یا عملکرد عصبی بهتر نمیشود.
اگر فرد همزمان مولتیویتامین، B کمپلکس و مکمل جداگانه B6 مصرف کند، مجموع دریافتی ممکن است بدون توجه او بالا برود. بررسی برچسب هر سه محصول سادهترین راه جلوگیری از این اشتباه است.
دوز و نحوه مصرف قرص یا کپسول پیریدوکسین
نیاز روزانه و «دوز درمانی» دو مفهوم متفاوت هستند. برای بزرگسالان 19 تا 50 سال، مقدار توصیهشده غذایی حدود 1.3 میلیگرم در روز است؛ این عدد در بارداری 1.9 میلیگرم و در شیردهی 2 میلیگرم است.
| گروه | نیاز توصیهشده روزانه B6 |
|---|---|
| بزرگسالان 19 تا 50 سال | 1.3 میلیگرم |
| مردان بالای 51 سال | 1.7 میلیگرم |
| زنان بالای 51 سال | 1.5 میلیگرم |
| بارداری | 1.9 میلیگرم |
| شیردهی | 2 میلیگرم |
قرص پیریدوکسین 40 میلیگرم چگونه مصرف میشود؟
قرص 40 میلیگرمی چندین برابر نیاز غذایی روزانه یک فرد سالم B6 دارد. چنین دوزی ممکن است برای اندیکاسیون مشخص تجویز شود، اما گزینه مناسبی برای مصرف طولانی و بیهدف صرفاً بهعنوان «ویتامین روزانه» نیست.
نکتهای که معمولاً نادیده گرفته میشود تفاوت استانداردهای ایمنی است. مؤسسه پزشکی آمریکا حد بالای 100 میلیگرم در روز را برای بزرگسالان تعیین کرده، درحالیکه EFSA اروپا در ارزیابی جدیدتر خود حد 12 میلیگرم روزانه را برای بزرگسالان پیشنهاد کرده است. علت سختگیری بیشتر، نگرانی درباره نوروپاتی محیطی است.
بهترین زمان مصرف ویتامین B6؛ صبح یا شب؟
برای اغلب افراد ساعت مشخص و اجباری وجود ندارد. مهمتر از زمان مصرف، رعایت دوز تجویزشده و جلوگیری از دریافت همزمان B6 از چند مکمل مختلف است.
اگر مصرف مکمل باعث ناراحتی معده میشود، خوردن آن همراه غذا ممکن است تحمل گوارشی را بهتر کند. در نسخههای درمانی، همان برنامهای که پزشک یا داروساز تعیین کرده اولویت دارد.
ویتامین B6 را با غذا بخوریم یا بدون غذا؟
پیریدوکسین معمولاً میتواند با غذا یا بدون غذا مصرف شود. اگر تهوع، سوزش معده یا ناراحتی گوارشی ایجاد شد، مصرف همراه وعده سبک انتخاب عملیتری است.
عوارض قرص ویتامین B6 و خطر مصرف بیش از حد
دوزهای معمول غذایی B6 معمولاً مشکلساز نیستند. نگرانی اصلی به مصرف مداوم مکملهای حاوی مقادیر زیاد پیریدوکسین مربوط میشود.
عوارض شایع و احتمالی پیریدوکسین
در دوزهای بالا ممکن است تهوع، سوزش معده، حساسیت پوستی یا حساسیت بیشتر به نور ایجاد شود. مهمترین عارضهای که در مصرف طولانی باید جدی گرفته شود، آسیب اعصاب حسی است.
نوروپاتی، گزگز و بیحسی ناشی از مصرف زیاد B6
نوروپاتی ناشی از B6 میتواند با گزگز، سوزش، بیحسی دست یا پا، اختلال حس و در موارد شدیدتر مشکل تعادل همراه باشد. هرچه مواجهه با دوزهای بالا طولانیتر شود، نگرانی بیشتر خواهد بود.
اگر فردی پس از شروع مکمل پرقدرت B6 دچار چنین علائمی شد، ادامه خودسرانه مکمل تصمیم مناسبی نیست. باید مقدار کل B6 دریافتی از تمام مکملها بررسی و وضعیت توسط پزشک ارزیابی شود.
چه علائمی میتواند نشانه مسمومیت با ویتامین B6 باشد؟
علائم هشدار شامل بیحسی پیشرونده، گزگز مداوم، سوزش اندامها و اختلال تعادل است. بروز علائم عصبی اهمیت بیشتری از ناراحتی خفیف و گذرای معده دارد.
تداخلات دارویی پیریدوکسین که باید جدی گرفته شوند
ویتامین B6 میتواند با بعضی داروها تعامل داشته باشد و برخی داروها نیز سطح B6 را تغییر میدهند. داشتن فهرست کامل داروها هنگام مراجعه به پزشک یا داروساز، جلوی بسیاری از مشکلات قابل پیشگیری را میگیرد.
تداخل ویتامین B6 با ایزونیازید
داروهای ضدسل میتوانند وضعیت B6 را تحت تأثیر قرار دهند و به همین دلیل پیریدوکسین در برخی رژیمهای درمانی تجویز میشود. مقدار آن باید متناسب با شرایط بیمار انتخاب شود.
تداخل پیریدوکسین با لوودوپا و داروهای ضدتشنج
دوزهای بالای پیریدوکسین میتوانند بر بعضی درمانهای دارویی اثر بگذارند. همچنین داروهای ضدتشنج مانند فنیتوئین، کاربامازپین و والپروات قادرند متابولیسم B6 را تغییر دهند. مصرف مقادیر بالای پیریدوکسین نیز در برخی مطالعات با کاهش سطح فنیتوئین و فنوباربیتال ارتباط داشته است.
در مورد لوودوپا نیز شرایط به نوع فرآورده بستگی دارد. بیماری که داروی پارکینسون یا ضدتشنج دریافت میکند بهتر است قبل از شروع مکمل مستقل B6 با پزشک یا داروساز مشورت کند.
مصرف همزمان B6 با مولتیویتامین و B کمپلکس
این یکی از اشتباهات رایج مصرف مکمل است. ممکن است یک مولتیویتامین، یک B کمپلکس و مکمل منیزیم یا مکمل انرژی همگی مقداری B6 داشته باشند.
جمع مقادیر درجشده روی برچسبها اهمیت دارد. برای مثال مصرف همزمان سه محصول مختلف میتواند دریافت روزانه را چند برابر چیزی کند که فرد تصور میکند.
مصرف قرص پیریدوکسین در بارداری و شیردهی
نیاز B6 در بارداری افزایش پیدا میکند، اما این موضوع مجوز مصرف خودسرانه دوزهای بالا نیست. نیاز تغذیهای روزانه در بارداری حدود 1.9 میلیگرم و در شیردهی 2 میلیگرم است.
آیا ویتامین B6 برای تهوع بارداری مفید است؟
بله، پیریدوکسین یکی از گزینههای مورد استفاده برای تهوع و استفراغ بارداری است. ACOG استفاده از B6 را بهعنوان یکی از درمانهای اولیه قابل امتحان معرفی میکند و در صورت کافی نبودن پاسخ، دوکسیلامین ممکن است اضافه شود.
مقدار مصرف B6 در بارداری باید چگونه تعیین شود؟
دوز درمان تهوع باید از مقدار موجود در ویتامین دوران بارداری نیز جداگانه محاسبه شود. به همین دلیل بهتر است پزشک بداند مکمل پریناتال بیمار دقیقاً چند میلیگرم B6 دارد.
مصرف دوزهای بالای پیریدوکسین در بارداری و شیردهی
مصرف بیش از نیاز، بدون دلیل پزشکی، مزیت اثباتشدهای ندارد. چون محدودیتهای ایمنی میان مراجع علمی متفاوت است، مصرف طولانی دوزهای بالا در این دوران بهتر است فقط با نظر پزشک انجام شود.
ویتامین B6 برای اعصاب، PMS، میگرن و انرژی بدن چقدر مؤثر است؟
نقش B6 در عملکرد طبیعی سیستم عصبی واقعی است؛ اما این موضوع با ادعای «هرچه بیشتر، بهتر» تفاوت دارد. مکمل فقط زمانی میتواند کمبود را جبران کند که واقعاً کمبود یا نیاز خاصی وجود داشته باشد.
تأثیر پیریدوکسین بر سیستم عصبی و انتقالدهندههای عصبی
PLP در ساخت تعدادی از انتقالدهندههای عصبی نقش دارد و به همین دلیل کمبود B6 میتواند پیامدهای عصبی داشته باشد. جالب اینکه مصرف بیش از حد همین ویتامین نیز میتواند به اعصاب محیطی آسیب بزند.
ویتامین B6 و علائم سندرم پیش از قاعدگی
برخی مطالعات اثر مثبت بر علائم PMS گزارش کردهاند، اما کیفیت پژوهشها محدود است. استفاده از دوزهای بالا برای چندین ماه تنها با هدف کاهش علائم پیش از قاعدگی، بدون بررسی خطر نوروپاتی، انتخاب مطمئنی نیست.
شواهد علمی درباره B6 برای میگرن، خلقوخو و افزایش انرژی
ویتامین B6 در متابولیسم انرژی نقش دارد، اما مکمل آن مانند یک محرک انرژیزا عمل نمیکند. شواهد موجود نیز نشان نمیدهد که مصرف B6 در افراد بدون کمبود، الزاماً حافظه یا خلق را بهتر کند.
پس اگر خستگی، سردرد یا افت خلق ادامهدار است، بهتر است علت اصلی بررسی شود. کمخونی، اختلال تیروئید، کمبود آهن، اختلال خواب و مشکلات متعدد دیگر میتوانند علائم مشابه ایجاد کنند.
منابع غذایی ویتامین B6 یا مکمل؛ کدام انتخاب بهتری است؟
برای فرد سالم، غذا معمولاً انتخاب اول است. B6 در بسیاری از مواد غذایی رایج وجود دارد و دریافت آن از رژیم متنوع با خطر مسمومیت ناشی از مکملهای پرقدرت همراه نیست.
مهمترین مواد غذایی حاوی ویتامین B6
منابع مناسب شامل نخود، ماهی، مرغ، گوشت، سیبزمینی، موز، غلات و برخی مغزها هستند. برای نمونه یک فنجان نخود پخته یا کنسروی حدود 1.1 میلیگرم B6 دارد و یک موز متوسط حدود 0.4 میلیگرم تأمین میکند.
در الگوی غذایی ایرانی، ترکیبهایی مثل خوراک نخود، مرغ با سیبزمینی، ماهی و میوه میتوانند بخشی از نیاز روزانه را تأمین کنند.
چه زمانی غذا کافی است و چه زمانی مکمل مطرح میشود؟
اگر رژیم متنوع است و بیماری زمینهای یا داروی خاصی وجود ندارد، معمولاً نیازی به مکمل پرقدرت نیست. مکمل زمانی منطقیتر میشود که پزشک کمبود، سوءجذب، افزایش نیاز یا کاربرد درمانی مشخصی را مطرح کرده باشد.
بررسی تخصصی و نظر کارشناس درباره مصرف ایمن پیریدوکسین
مهمترین نکته تخصصی درباره پیریدوکسین، توجه به «مجموع دوز روزانه» است. بسیاری از مشکلات نه از یک قرص، بلکه از ترکیب چند مکمل ایجاد میشوند.
نظر پزشک یا داروساز درباره مصرف طولانیمدت و دوزهای بالای B6
مصرف روزانه 40 یا 50 میلیگرم B6 نباید صرفاً به دلیل در دسترس بودن مکمل، ماهها ادامه پیدا کند. این مقادیر بسیار بیشتر از نیاز تغذیهای روزانه هستند و استانداردهای جدیدتر اروپایی نسبت به مصرف مزمن چنین دوزهایی محافظهکارانهتر شدهاند.
توصیه حرفهای این است که قبل از مصرف طولانی، هدف مشخص باشد: درمان کمبود؟ کنترل تهوع بارداری؟ همراهی با یک داروی خاص؟ اگر پاسخ روشن نیست، دوز بالا احتمالاً ارزش بررسی دوباره دارد.
تجربه واقعی مصرفکننده؛ چه علائم و عوارضی باید ثبت و گزارش شوند؟
در مصرف طولانی مکمل، بهتر است فرد تغییراتی مثل گزگز، بیحسی، سوزش دستوپا، اختلال تعادل یا تهوع جدید را جدی بگیرد. زمان شروع علائم و تمام مکملهای مصرفی باید هنگام مراجعه به پزشک گفته شود.
این اطلاعات کمک میکند پزشک تشخیص دهد آیا B6 میتواند در ایجاد علائم نقش داشته باشد یا باید علت دیگری بررسی شود.
رفرنسهای معتبر برای بررسی دوز، فواید و ایمنی ویتامین B6
برای تصمیمهای درمانی، اطلاعات نهادهایی مانند NIH، EFSA و کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا ارزش بیشتری از تبلیغات مکملها دارند. اختلاف بعضی راهنماها نیز نشان میدهد که تعیین دوز ایمن فقط با نگاه کردن به برچسب «ویتامین B6» ساده نیست.
چه زمانی باید مصرف را متوقف کرد و به پزشک مراجعه کرد؟
بروز بیحسی یا گزگز پیشرونده، ضعف، اختلال تعادل، واکنش حساسیتی یا علائم غیرعادی پس از شروع مکمل نیاز به ارزیابی پزشکی دارد. همچنین افراد باردار، بیماران کلیوی و مصرفکنندگان داروهای ضدتشنج یا درمان سل بهتر است مصرف دوزهای درمانی را خودسرانه تغییر ندهند.
سوالات متداول درباره قرص و کپسول پیریدوکسین
آیا قرص ویتامین B6 باعث چاقی یا افزایش اشتها میشود؟
شواهد قابل اتکایی وجود ندارد که پیریدوکسین در افراد سالم مستقیماً باعث چاقی شود. اگر کمبود تغذیهای اصلاح شود، اشتها یا وضعیت عمومی ممکن است تغییر کند، اما این موضوع با خاصیت چاقکنندگی دارو فرق دارد.
آیا ویتامین B6 خوابآور است؟
پیریدوکسین یک داروی خوابآور محسوب نمیشود. اگر بعد از مصرف تغییر غیرعادی در سطح هوشیاری یا خواب ایجاد شد، سایر داروها و مکملهای همزمان نیز باید بررسی شوند.
آیا میتوان قرص B6 را هر روز مصرف کرد؟
مقادیر غذایی B6 روزانه دریافت میشوند، اما مصرف روزانه مکمل پرقدرت موضوع دیگری است. دوز، مدت مصرف و علت استفاده تعیین میکنند که مصرف روزانه مناسب است یا خیر.
مصرف طولانیمدت پیریدوکسین خطرناک است؟
در دوزهای بالا، بله؛ مهمترین نگرانی نوروپاتی حسی است. به همین دلیل مصرف طولانی مکملهای با دوز بالا بدون اندیکاسیون پزشکی توصیه نمیشود.
پیریدوکسین 40 میلیگرم برای چه افرادی مناسب است؟
این مقدار ممکن است در شرایط درمانی مشخص توسط پزشک انتخاب شود، اما نیاز تغذیهای معمول بزرگسالان بسیار کمتر است. بنابراین قرص 40 میلیگرمی را نباید معادل یک مکمل روزانه ساده برای همه افراد دانست.
نتیجهگیری
قرص/کپسول پیریدوکسین (ویتامین B6) میتواند در درمان کمبود ویتامین B6، برخی کاربردهای دارویی و کنترل بعضی موارد تهوع بارداری مفید باشد. بااینحال، نیاز روزانه بدن به B6 بسیار کمتر از دوز بسیاری از مکملهای موجود است و مصرف بیشتر الزاماً فایده بیشتری ایجاد نمیکند.
بخش مهم ماجرا، جلوگیری از مصرف طولانی و بیهدف دوزهای بالا است. اگر مکمل B6 برای مدت طولانی استفاده میشود، مجموع مقدار دریافتی از مولتیویتامین، B کمپلکس و سایر مکملها باید محاسبه شود. بروز گزگز، بیحسی یا اختلال تعادل نیز علامتی است که نباید نادیده گرفته شود.
