بیماری کریپتوکوکوزیس ریوی (Pulmonary Cryptococcosis)

کریپتوکوکوزیس ریوی: راهنمای کامل عفونت قارچی پنهان در ریه‌ها

کریپتوکوکوزیس ریوی (Pulmonary Cryptococcosis) یک عفونت ریوی قارچی جدی است که بر سیستم تنفسی تأثیر می‌گذارد. این بیماری توسط قارچ‌هایی از جنس کریپتوکوکوس، به ویژه گونه‌های “نئوفورمنس” و “گاتی” ایجاد می‌شود. اگرچه این قارچ در محیط زیست، به خصوص در خاک و فضله پرندگان بسیار شایع است، اما همه افراد را بیمار نمی‌کند. این عفونت بیشتر به عنوان یک بیماری فرصت‌طلب شناخته می‌شود، به این معنی که اغلب در کمین افرادی می‌نشیند که سیستم ایمنی ضعیفی دارند. با این حال، شناخت این بیماری برای همه ضروری است، زیرا برخی گونه‌های آن می‌توانند حتی افراد سالم را نیز درگیر کنند و در صورت عدم درمان، عواقب جبران‌ناپذیری به جا بگذارند.

علت ابتلا به کریپتوکوکوزیس ریوی

برای درک علت ابتلا، باید ابتدا با عامل این بیماری آشنا شویم. عامل اصلی، یک مخمر پوشش‌دار (کپسول‌دار) است. دو گونه اصلی وجود دارد که انسان را بیمار می‌کند: کریپتوکوکوس نئوفورمنس و کریپتوکوکوس گاتی. گونه نئوفورمنس در سراسر جهان یافت می‌شود و عاشق نیتروژن است؛ به همین دلیل در خاک‌های غنی شده با مدفوع پرندگان، به ویژه کبوترها، به وفور رشد می‌کند. گونه گاتی بیشتر در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری و در ارتباط با درختان اکالیپتوس دیده می‌شود، هرچند دامنه جغرافیایی آن در حال گسترش است.

مکانیسم ابتلا تقریباً همیشه از طریق “استنشاق” است. وقتی خاک خشک آلوده یا فضله خشک شده پرندگان به هم می‌خورد، ذرات بسیار ریز میکروسکوپی قارچ (اسپورها) در هوا معلق می‌شوند. انسان با تنفس، این ذرات را وارد ریه خود می‌کند. در ریه‌های یک فرد کاملاً سالم، سلول‌های دفاعی بدن به نام ماکروفاژها بلافاصله این مهاجمان را می‌بلعند و از بین می‌برند، یا آن‌ها را در یک دیواره سلولی محبوس می‌کنند تا نتوانند رشد کنند (عفونت نهفته).

اما داستان در مورد افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند متفاوت است. در بدن بیماران مبتلا به HIV/AIDS، کسانی که پیوند عضو انجام داده‌اند و داروهای سرکوب‌کننده ایمنی می‌خورند، بیماران سرطانی تحت شیمی‌درمانی، یا افرادی که به مدت طولانی کورتون با دوز بالا مصرف می‌کنند، سد دفاعی ریه شکسته شده است. در این شرایط، قارچ شروع به تکثیر می‌کند، کپسول ضخیمی دور خود می‌سازد که آن را از حمله ایمنی محافظت می‌کند و بافت ریه را تسخیر می‌کند. نکته مهم این است که این بیماری مسری نیست و از انسان به انسان منتقل نمی‌شود؛ یعنی شما با سرفه کردن در صورت یک بیمار مبتلا، بیمار نمی‌شوید.

نشانه‌های بیماری کریپتوکوکوزیس ریوی

طیف علائم این بیماری بسیار وسیع است و از “بی‌علامتی کامل” تا “نارسایی تنفسی حاد” متغیر است. این تنوع علائم کاملاً به وضعیت سیستم ایمنی فرد بستگی دارد. در افراد سالم که به طور اتفاقی حجم زیادی از قارچ را تنفس کرده‌اند، ممکن است بیماری هیچ علامتی نداشته باشد و تنها به صورت یک گره کوچک در عکس رادیولوژی که برای چکاپ گرفته شده، دیده شود. یا ممکن است علائمی خفیف شبیه به یک سرماخوردگی ساده داشته باشند که خودبخود خوب می‌شود.

اما در افراد دارای نقص ایمنی، علائم به تدریج ظاهر شده و پیشرفت می‌کنند. شایع‌ترین علائم شامل سرفه (که معمولاً خشک است اما گاهی خلط‌دار می‌شود)، درد قفسه سینه (اغلب دردی مبهم یا تیز که با تنفس بدتر می‌شود) و تب خفیف است. بیمار ممکن است احساس خستگی مفرط، تعریق شبانه و کاهش وزن داشته باشد. تنگی نفس معمولاً در مراحل پیشرفته‌تر یا زمانی که درگیری ریه وسیع باشد، رخ  می‌دهد.

نکته گمراه‌کننده در مورد نشانه‌های این بیماری این است که بسیار شبیه به سایر بیماری‌های ریوی مانند سل (توبرکولوز)، ذات‌الریه باکتریایی یا حتی سرطان ریه است. گاهی اوقات بیمار با شکایت از توده‌ای در ریه مراجعه می‌کند و پزشک با شک به سرطان نمونه‌برداری می‌کند، اما در جواب آزمایش قارچ دیده می‌شود. اگر عفونت از ریه فرار کند و وارد خون شود، می‌تواند به پوست برسد و ضایعاتی شبیه جوش‌های سرسیاه یا زخم‌های پوستی ایجاد کند که یک نشانه هشدار دهنده مهم است.

نحوه تشخیص کریپتوکوکوزیس ریوی

تشخیص قطعی این بیماری نیازمند هوشمندی پزشک و استفاده از ابزارهای آزمایشگاهی دقیق است. اولین قدم معمولاً تصویربرداری است. در عکس رادیولوژی ساده قفسه سینه (Chest X-ray) یا سی‌تی اسکن (CT Scan)، یافته‌ها متنوع هستند. ممکن است یک یا چند توده گرد (نودول) دیده شود، یا نواحی وسیعی از ریه سفید شده باشد (کंसولیداسیون). در افراد با ایمنی بسیار ضعیف، ممکن است بزرگ شدن غدد لنفاوی قفسه سینه یا مایع آوردن دور ریه (افیوژن پلور) نیز دیده شود.

اما تصویربرداری به تنهایی کافی نیست زیرا این نماها در سرطان یا سایر عفونت‌ها نیز دیده می‌شوند. استاندارد طلایی تشخیص، پیدا کردن خودِ قارچ است. این کار از طریق نمونه‌برداری از بافت ریه (بیوپسی) یا شستشوی برونش‌ها (برونکوسکوپی) انجام می‌شود. در زیر میکروسکوپ و با رنگ‌آمیزی‌های خاص (مانند جوهر هندی)، مخمرهای گرد با کپسول ضخیم و شفاف در اطرافشان دیده می‌شوند که مشخصه کریپتوکوکوس است.

یک روش تشخیص سریع و بسیار دقیق، آزمایش خون برای ردیابی آنتی‌ژن کریپتوکوکال (CrAg) است. این آزمایش اجزای کپسول قارچ را در خون شناسایی می‌کند. مثبت شدن این تست در بیماری که علائم عفونت ریوی دارد، به شدت نشان‌دهنده بیماری است. حساسیت این تست بسیار بالاست، به خصوص در بیماران مبتلا به HIV. همچنین کشت خلط یا مایع شستشوی ریه در محیط‌های کشت مخصوص قارچ‌شناسی انجام می‌شود تا رشد قارچ تأیید شود، هرچند رشد آن ممکن است چند روز تا چند هفته طول بکشد.

روش‌های درمان کریپتوکوکوزیس ریوی

استراتژی درمان کریپتوکوکوزیس ریوی کاملاً وابسته به دو عامل است: شدت بیماری و وضعیت ایمنی بیمار. پزشکان بیماران را به سه دسته تقسیم می‌کنند: افراد سالم با بیماری خفیف، افراد سالم با بیماری شدید، و افراد دارای نقص ایمنی.

برای یک فرد کاملاً سالم که هیچ علامتی ندارد و بیماری فقط به صورت یک گره کوچک در ریه کشف شده است، گاهی اوقات درمان دارویی لازم نیست. پزشک ممکن است تصمیم بگیرد فقط بیمار را تحت نظر بگیرد (Observation) و با عکس‌برداری‌های دوره‌ای مطمئن شود که گره بزرگ نمی‌شود. در بسیاری از این موارد، سیستم ایمنی بدن خودبخود قارچ را مهار می‌کند. اما اگر گره بزرگ شود یا علائم خفیفی ظاهر شود، درمان دارویی آغاز می‌شود.

در بیماران دارای نقص ایمنی (مثل ایدز یا پیوند عضو)، درمان همیشه ضروری و حیاتی است، حتی اگر علائم خفیف باشد. هدف درمان در این افراد فقط پاکسازی ریه نیست، بلکه جلوگیری از انتشار قارچ به مغز است. انتشار به مغز منجر به مننژیت کریپتوکوکی می‌شود که بسیار کشنده است. بنابراین درمان در این گروه تهاجمی‌تر است.

در مواردی که توده قارچی بسیار بزرگ باشد و به درمان دارویی پاسخ ندهد، یا زمانی که تشخیص با نمونه‌برداری قطعی نشده باشد و شک به سرطان وجود داشته باشد، ممکن است از جراحی برای خارج کردن بخش درگیر ریه استفاده شود. اما جراحی روش معمول درمان نیست و دارو در اولویت قرار دارد. مدیریت بیماری‌های زمینه‌ای (مثل کنترل قند در دیابتی‌ها یا شروع درمان ضد رتروویروسی در بیماران HIV) بخش مهمی از درمان کلی است.

درمان دارویی کریپتوکوکوزیس ریوی

درمان دارویی بر پایه داروهای ضدقارچ (Antifungals) استوار است. برای موارد خفیف تا متوسط (معمولاً در افرادی که مشکل ایمنی ندارند)، داروی انتخابی فلوکونازول (Fluconazole) است. این دارو به صورت قرص خوراکی مصرف می‌شود و معمولاً به خوبی تحمل می‌گردد. جذب آن بالاست و به راحتی به بافت‌های مختلف بدن نفوذ می‌کند. دوز معمول آن ۴۰۰ میلی‌گرم روزانه است.

برای موارد شدید بیماری (درگیری وسیع ریه یا نارسایی تنفسی) و برای تمام بیماران دارای نقص ایمنی، درمان پیچیده‌تر و چندمرحله‌ای است. درمان با مرحله “القا” (Induction) شروع می‌شود. در این مرحله از داروی قدرتمند و تزریقی آمفوتریسین بی (Amphotericin B) استفاده می‌شود. این دارو قاتل سریع قارچ‌هاست اما عوارض جانبی زیادی روی کلیه دارد. برای افزایش اثردهی، معمولاً آن را با قرص فلوسیتوزین (Flucytosine) ترکیب می‌کنند.

پس از چند هفته که علائم بهبود یافت و کشت‌ها منفی شد، مرحله “تثبیت” (Consolidation) آغاز می‌شود که در آن بیمار مجدداً روی فلوکونازول با دوز بالا می‌رود. در نهایت، مرحله “نگهدارنده” (Maintenance) اجرا می‌شود که دوز فلوکونازول کم می‌شود اما برای مدت طولانی (گاهی تا آخر عمر در بیماران پرخطر) ادامه می‌یابد تا از عود بیماری جلوگیری شود. ایتراکونازول و وریکونازول داروهای جایگزین برای کسانی هستند که نمی‌توانند فلوکونازول مصرف کنند.

پیشگری از کریپتوکوکوزیس ریوی

پیشگیری کامل از این بیماری دشوار است زیرا قارچ در همه جا وجود دارد، اما کاهش خطر امکان‌پذیر است. مهم‌ترین اقدام برای افراد پرخطر، دوری از منابع اصلی قارچ است. این افراد باید از رفتن به مکان‌هایی که تجمع کبوترها زیاد است (مثل پارک‌های قدیمی یا میدان‌های شهر) و تماس با فضله پرندگان اکیداً خودداری کنند. تمیز کردن لانه پرندگان، اتاق‌های شیروانی یا مکان‌های متروکه که گرد و غبار زیادی دارند، برای این افراد ممنوع است.

اگر فرد دارای نقص ایمنی مجبور به حضور در محیط‌های پر گرد و غبار یا ساختمانی است، باید حتماً از ماسک‌های تنفسی فیلتردار (مانند N95) استفاده کند تا از ورود اسپورها به ریه جلوگیری شود. مرطوب نگه داشتن خاک قبل از کار با آن می‌تواند از پخش شدن گرد و غبار جلوگیری کند.

برای بیماران مبتلا به HIV، بهترین راه پیشگیری، مصرف منظم داروهای ضد ویروس و بالا نگه داشتن سطح سلول‌های ایمنی (CD4) است. اگر تعداد سلول‌های CD4 بسیار پایین باشد، گاهی پزشکان فلوکونازول را به عنوان پیشگیری (پروفیلاکسی) تجویز می‌کنند تا قبل از اینکه بیماری ایجاد شود، قارچ‌های وارد شده را سرکوب کنند. البته این کار به دلیل خطر ایجاد مقاومت دارویی، برای همه انجام نمی‌شود و پروتکل‌های خاصی دارد.

نام‌های دیگر بیماری کریپتوکوکوزیس ریوی

در متون قدیمی پزشکی و برخی منابع، ممکن است با نام‌های دیگری برای این بیماری روبرو شوید. یکی از نام‌های قدیمی “تورولوزیس” (Torulosis) است که از نام قدیمی قارچ (Torula histolytica) گرفته شده است. همچنین گاهی به آن “بلاستومیکوز اروپایی” (European Blastomycosis) گفته می‌شد تا از بلاستومیکوز آمریکایی متمایز شود، هرچند این نام‌گذاری امروزه منسوخ شده و از نظر علمی دقیق نیست زیرا عامل آن بلاستومایسس نیست.

نام “بیماری بوشک-هابرمن” (Busse-Buschke disease) نیز گاهی در متون تاریخی دیده می‌شود که به افتخار اولین پزشکانی که این ارگانیسم را در اواخر قرن نوزدهم کشف کردند، نام‌گذاری شده است. اما امروزه در تمام محافل علمی و پزشکی دنیا، نام استاندارد همان “کریپتوکوکوزیس” است که بسته به محل درگیری پسوند می‌گیرد (ریوی، مننژ، پوستی).

تفاوت بیماری کریپتوکوکوزیس ریوی در مردان و زنان

مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده‌اند که مردان به طور معناداری بیشتر از زنان به کریپتوکوکوزیس مبتلا می‌شوند. نسبت ابتلا در مردان به زنان در برخی مطالعات حدود ۳ به ۱ گزارش شده است. دلایل این تفاوت هنوز کاملاً مشخص نیست، اما چندین نظریه وجود دارد.

یک نظریه به تفاوت‌های شغلی و محیطی اشاره دارد؛ مردان ممکن است بیشتر در مشاغل ساختمانی، کشاورزی و محیط‌های باز که مواجهه با گرد و غبار و خاک بیشتر است، حضور داشته باشند. اما مطالعات آزمایشگاهی روی حیوانات نشان داده است که هورمون‌های جنسی نیز نقش دارند. به نظر می‌رسد هورمون استروژن در زنان دارای اثر محافظتی در برابر رشد این قارچ است یا پاسخ ایمنی بدن زنان را در برابر این مهاجم خاص تقویت می‌کند.

همچنین از آنجا که HIV یکی از عوامل خطر اصلی است، در جوامعی که شیوع HIV در مردان بیشتر است، طبعاً آمار کریپتوکوکوزیس نیز در مردان بالاتر خواهد بود. با این حال، علائم بالینی، روش‌های تشخیص و پاسخ به درمان در هر دو جنس تقریباً یکسان است و جنسیت تأثیر زیادی بر پروتکل درمانی انتخابی توسط پزشک ندارد.

درمان خانگی کریپتوکوکوزیس ریوی

بسیار حیاتی است که بدانیم هیچ درمان خانگی، گیاهی یا طبیعی قادر به از بین بردن قارچ کریپتوکوکوس نیست. این یک عفونت جدی است که می‌تواند به سرعت به مغز گسترش یابد و درمان آن صرفاً باید با داروهای ضدقارچ شیمیایی انجام شود. اتکا به درمان‌های خانگی به قیمت از دست دادن زمان طلایی درمان و به خطر انداختن جان بیمار تمام می‌شود.

با این حال، اقدامات حمایتی در خانه برای کمک به بدن در طول درمان پزشکی مفید است. استراحت کافی برای تقویت سیستم ایمنی ضروری است. استفاده از دستگاه بخور سرد در اتاق می‌تواند به مرطوب نگه داشتن مجاری هوایی و کاهش سرفه‌های خشک کمک کند. تغذیه مناسب (که در بخش بعد توضیح داده می‌شود) نقش مهمی در بازسازی قوای جسمانی دارد.

بیمار باید در محیطی تمیز و عاری از گرد و غبار استراحت کند. تعویض مرتب ملحفه‌ها و تهویه مناسب اتاق توصیه می‌شود. اگر بیمار تب دارد، پاشویه‌کردن و مصرف مایعات فراوان به کاهش تب کمک می‌کند. مهم‌ترین وظیفه بیمار و خانواده در خانه، رعایت دقیق ساعات مصرف داروهای ضدقارچ است، زیرا فراموش کردن حتی یک دوز می‌تواند به قارچ فرصت رشد مجدد بدهد.

رژیم غذایی مناسب برای کریپتوکوکوزیس ریوی

قارچ‌ها برای رشد به قند نیاز دارند. اگرچه شواهد علمی مستقیمی وجود ندارد که نشان دهد خوردن شکر باعث بدتر شدن فوری عفونت ریوی می‌شود، اما بسیاری از متخصصین تغذیه توصیه می‌کنند که بیماران مبتلا به عفونت‌های قارچی (به خصوص کاندیدا و کریپتوکوکوس) مصرف قندهای ساده و کربوهیدرات‌های فرآوری شده را کاهش دهند. کاهش مصرف شیرینی‌جات، نوشابه و نان سفید می‌تواند به تعادل سیستم ایمنی کمک کند.

رژیم غذایی باید سرشار از پروتئین (گوشت سفید، ماهی، تخم مرغ، حبوبات) باشد تا بافت‌های آسیب‌دیده ریه ترمیم شوند. مصرف سبزیجات و میوه‌های رنگارنگ (آنتی‌اکسیدان‌ها) برای مبارزه با استرس اکسیداتیو ناشی از عفونت ضروری است. سیر و پیاز دارای خواص طبیعی ضدقارچی و ضد میکروبی هستند و گنجاندن آن‌ها در رژیم غذایی (به صورت پخته یا خام) می‌تواند مفید باشد، هرچند جایگزین دارو نیستند.

هیدراتاسیون یا نوشیدن آب کافی بسیار مهم است، به خصوص اگر بیمار داروی آمفوتریسین بی دریافت می‌کند، زیرا این دارو به کلیه فشار می‌آورد و نوشیدن آب زیاد به دفع سموم دارو و محافظت از کلیه کمک می‌کند. ماست‌های پروبیوتیک نیز می‌توانند به حفظ تعادل میکروبی بدن کمک کنند، به خصوص که آنتی‌بیوتیک‌ها و داروهای ضدقارچ ممکن است فلور طبیعی روده را بهم بریزند.

عوارض و خطرات کریپتوکوکوزیس ریوی

ترسناک‌ترین عارضه کریپتوکوکوزیس ریوی، انتشار عفونت به سیستم اعصاب مرکزی و ایجاد مننژیت کریپتوکوکی است. قارچ نئوفورمنس تمایل عجیبی به بافت مغز دارد (نروتروپیسم). اگر عفونت ریوی درمان نشود، قارچ وارد خون شده و از سد خونی-مغزی عبور می‌کند. مننژیت قارچی علائمی مثل سردرد شدید، سفتی گردن، تهوع و گیجی دارد و اگر درمان نشود، تقریباً همیشه کشنده است.

یکی دیگر از عوارض، “سندرم زجر تنفسی حاد” (ARDS) است. در این حالت، التهاب شدید در ریه باعث می‌شود کیسه‌های هوایی پر از مایع شوند و تنفس غیرممکن گردد که نیاز به دستگاه تنفس مصنوعی دارد. تشکیل توده‌های بزرگ قارچی (کریپتوکوکوما) در ریه می‌تواند به بافت‌های اطراف فشار آورده و باعث روی هم خوابیدن ریه (آتلکتازی) شود.

عوارض ناشی از درمان نیز خود یک خطر محسوب می‌شوند. داروهای ضدقارچ قوی می‌توانند باعث نارسایی کبد، نارسایی کلیه و اختلالات الکترولیتی (کاهش پتاسیم و منیزیم خون) شوند. عارضه “سندرم بازسازی ایمنی” (IRIS) در بیماران HIV که درمان ضد ویروس را شروع می‌کنند نیز دیده می‌شود؛ به این صورت که با قوی شدن سیستم ایمنی، بدن حمله شدیدی به بقایای قارچ در ریه می‌کند که باعث التهاب شدید و بدتر شدن ظاهری علائم می‌شود.

کریپتوکوکوزیس ریوی در کودکان و در دوران بارداری

کریپتوکوکوزیس در کودکان نسبتاً نادر است، مگر اینکه کودک دچار نقص ایمنی شدید (مثل سرطان خون یا ایدز مادرزادی) باشد. علائم در کودکان مشابه بزرگسالان است اما تشخیص ممکن است دشوارتر باشد زیرا کودکان نمی‌توانند علائم خود را دقیق توصیف کنند. درمان در کودکان بر اساس وزن بدن محاسبه می‌شود و نیاز به نظارت دقیق‌تری دارد.

در دوران بارداری، این بیماری یک چالش بزرگ درمانی است. داروهای خانواده آزول (مثل فلوکونازول) تراتوژن هستند، یعنی می‌توانند باعث ناهنجاری‌های مادرزادی در جنین شوند، به خصوص در سه ماهه اول بارداری. بنابراین مصرف فلوکونازول در بارداری معمولاً ممنوع است. داروی انتخابی در دوران بارداری، آمفوتریسین بی است که با وجود عوارض برای مادر، برای جنین ایمن‌تر محسوب می‌شود.

اگر زن بارداری در سه ماهه آخر مبتلا شود، ممکن است زایمان زودرس القا شود تا بتوان درمان کامل‌تری برای مادر انجام داد. نوزاد متولد شده از مادر مبتلا باید به دقت از نظر عفونت بررسی شود، هرچند انتقال جفت به جنین بسیار نادر است. مدیریت این بیماران نیاز به تیم تخصصی شامل متخصص عفونی، زنان و زایمان و نوزادان دارد.

طول درمان کریپتوکوکوزیس ریوی چقدر است؟

طول درمان در این بیماری کوتاه نیست و نیازمند صبر و پیگیری است. برای موارد خفیف تا متوسط ریوی در افراد با سیستم ایمنی سالم، درمان با فلوکونازول معمولاً ۶ تا ۱۲ ماه ادامه می‌یابد تا اطمینان حاصل شود که تمام قارچ‌ها از بین رفته‌اند.

در موارد شدید یا در بیماران دارای نقص ایمنی، درمان طولانی‌تر است. مرحله القا (تزریقی) معمولاً ۲ تا ۴ هفته طول می‌کشد. سپس مرحله تثبیت حدود ۸ هفته ادامه دارد و در نهایت مرحله نگهدارنده آغاز می‌شود که ممکن است ۶ ماه تا یک سال طول بکشد.

برای بیماران مبتلا به HIV/AIDS، درمان نگهدارنده ممکن است تا زمانی که سطح ایمنی بدن (CD4) با درمان ضد ویروسی بالا بیاید و برای مدت طولانی (بیش از ۶ ماه) بالا بماند، ادامه یابد. در برخی موارد که ایمنی بدن ترمیم نمی‌شود، بیمار مجبور است تا آخر عمر دوز پایینی از فلوکونازول را مصرف کند تا از عود بیماری جلوگیری شود. قطع خودسرانه دارو تقریباً همیشه منجر به بازگشت بیماری با شدت بیشتر می‌شود.

تفاوت کریپتوکوکوس نئوفورمنس و گاتی

اگرچه هر دو گونه باعث بیماری مشابهی می‌شوند، اما تفاوت‌های مهمی دارند. کریپتوکوکوس گاتی (Cryptococcus gattii) رفتار تهاجمی‌تری دارد و می‌تواند افراد کاملاً سالم با سیستم ایمنی قوی را نیز درگیر کند. توده‌های ریوی ایجاد شده توسط گاتی معمولاً بزرگتر هستند و احتمال ایجاد توده‌های قارچی در مغز (کریپتوکوکوما) در آن بیشتر است.

برخلاف نئوفورمنس که بیشتر با پرندگان مرتبط است، گاتی در محیط زیست روی درختان خاصی (مثل اکالیپتوس و برخی درختان سوزنی‌برگ) زندگی می‌کند. شیوع گاتی در مناطقی مثل شمال غرب آمریکا و کانادا (ونکوور) دیده شده است. پاسخ به درمان در عفونت گاتی ممکن است کندتر باشد و گاهی نیاز به دوره‌های طولانی‌تر درمان و حتی جراحی برای برداشتن توده‌های بزرگ دارد. پزشکان با دانستن منطقه جغرافیایی بیمار می‌توانند حدس بزنند با کدام گونه طرف هستند.

---

جمع‌بندی

کریپتوکوکوزیس ریوی عفونتی قارچی است که عمدتاً از طریق استنشاق گرد و غبار آلوده به فضله پرندگان یا خاک، وارد ریه می‌شود. این بیماری در افراد با سیستم ایمنی ضعیف (مانند بیماران HIV) بسیار خطرناک است اما گونه‌هایی از آن افراد سالم را نیز درگیر می‌کند. علائم آن شامل سرفه، تب و توده‌های ریوی است که با ذات‌الریه یا سرطان اشتباه گرفته می‌شود. تشخیص قطعی با نمونه‌برداری و تست آنتی‌ژن خون است. درمان اصلی شامل مصرف طولانی‌مدت داروهای ضدقارچ مانند فلوکونازول و آمفوتریسین بی است. خطرناک‌ترین عارضه آن انتشار به مغز و ایجاد مننژیت است، لذا درمان سریع و کامل ریوی برای نجات جان بیمار و پیشگیری از درگیری مغزی حیاتی است.