بیماری افتادگی رکتوم / پرولاپس رکتوم (Rectal Prolapse)
- افتادگی رکتوم (Rectal Prolapse): راهنمای جامع بیرونزدگی راستروده، از تشخیص تا درمان قطعی
- اسمهای دیگر بیماری و انواع طبقهبندی آن
- نشانههای بیماری افتادگی رکتوم
- نحوه تشخیص بیماری
- علت ابتلا به افتادگی رکتوم
- تفاوت بیماری در مردان و زنان
- روشهای درمان (جراحی و غیر جراحی)
- درمان دارویی و مدیریت علائم
- درمان خانگی و جا انداختن پرولاپس
- رژیم غذایی مناسب برای بیماران
- افتادگی رکتوم در کودکان و دوران بارداری
- عوارض و خطرات افتادگی رکتوم
- تفاوت پرولاپس رکتوم و هموروئید
- طول درمان و دوره بهبودی
افتادگی رکتوم (Rectal Prolapse): راهنمای جامع بیرونزدگی راستروده، از تشخیص تا درمان قطعی
افتادگی رکتوم یا پرولاپس رکتوم وضعیتی است که در آن آخرین قسمت روده بزرگ (راستروده) که دقیقاً قبل از مقعد قرار دارد، اتصالات خود را در داخل بدن از دست داده و از طریق سوراخ مقعد به بیرون میلغزد. تصور کنید آستین کتی را که پشت و رو میکنید؛ در این بیماری نیز روده دقیقاً به همین شکل پشت و رو شده و از بدن خارج میشود. این وضعیت اگرچه در نگاه اول ممکن است با هموروئید (بواسیر) اشتباه گرفته شود، اما ماهیت آن کاملاً متفاوت است و مربوط به ضعف ساختارهای نگهدارنده لگن است، نه صرفاً تورم رگها.
این بیماری میتواند برای فرد بسیار ناراحتکننده، ترسناک و از نظر اجتماعی منزویکننده باشد. احساس وجود توده در هنگام نشستن، ناتوانی در کنترل کامل مدفوع و ترشحات مداوم، کیفیت زندگی بیمار را به شدت تحت تأثیر قرار میدهد. افتادگی رکتوم معمولاً ناگهانی رخ نمیدهد؛ بلکه فرآیندی تدریجی است که با بیرونزدگیهای کوچک هنگام دفع شروع شده و به مرور زمان به جایی میرسد که روده با هر فعالیتی بیرون میزند و حتی ممکن است دیگر به داخل بازنگردد. درک مکانیسم این بیماری، که ریشه در ضعف عضلات کف لگن و شل شدن رباطها دارد، اولین قدم برای درمان است. در این مقاله، ما به بررسی عمیق و همهجانبه این اختلال آناتومیک میپردازیم.
اسمهای دیگر بیماری و انواع طبقهبندی آن
در متون پزشکی و گفتگوهای تخصصی، افتادگی رکتوم ممکن است با نامهای دیگری خوانده شود که شناخت آنها به درک بهتر گزارشهای پزشکی کمک میکند. نام علمی و لاتین آن Rectal Prolapse است. گاهی اوقات در متون قدیمیتر یا تخصصی جراحی به آن “پروسیدنشیا” (Procidentia) نیز گفته میشود که به معنای افتادگی کامل یک عضو است. در زبان فارسی علاوه بر افتادگی رکتوم، از اصطلاحات “بیرونزدگی مقعد” یا “پرولاپس راستروده” نیز استفاده میشود.
اما نکته مهمتر از نام، دستهبندیهای این بیماری است که شدت و نوع درمان را مشخص میکند. پزشکان این بیماری را به سه دسته اصلی تقسیم میکنند:
-
پرولاپس کامل (Full-thickness Prolapse): این شایعترین و جدیترین نوع است. در این حالت، تمام لایههای دیواره رکتوم (شامل مخاط و عضلات) از مقعد بیرون میزنند. توده خارج شده معمولاً قرمز رنگ، حلقوی و با چینهای متحدالمرکز است.
-
پرولاپس مخاطی (Mucosal Prolapse): در این حالت، فقط لایه پوششی داخلی (مخاط) رکتوم شل شده و بیرون میزند، در حالی که دیواره عضلانی روده در جای خود باقی است. این نوع بیشتر شبیه به هموروئید پیشرفته است و درمان آن سادهتر میباشد.
-
پرولاپس داخلی (Internal Intussusception): این نوع پنهانترین فرم بیماری است. در اینجا، رکتوم روی خودش تا میخورد و فرو میرود اما از مقعد بیرون نمیزند. بیمار در این حالت احساس دفع ناکامل یا انسداد دارد و تشخیص آن دشوارتر است و نیاز به تصویربرداری خاص دارد.
شناخت این تفاوتها حیاتی است زیرا درمان پرولاپس مخاطی ممکن است با یک عمل سرپایی انجام شود، در حالی که پرولاپس کامل تقریباً همیشه نیاز به جراحیهای ترمیمی لگن دارد. همچنین افتادگی رکتوم نباید با “رکتوسل” اشتباه گرفته شود؛ در رکتوسل، روده به سمت دیواره واژن برجسته میشود اما از مقعد بیرون نمیزند.
نشانههای بیماری افتادگی رکتوم
علائم افتادگی رکتوم معمولاً به تدریج ظاهر میشوند و در مراحل اولیه ممکن است نادیده گرفته شوند. اولین و بارزترین نشانه، احساس وجود توده یا برجستگی در مقعد پس از اجابت مزاج است. در ابتدا، این توده پس از دفع به صورت خودکار به داخل برمیگردد. اما با پیشرفت بیماری و ضعیف شدن بیشتر عضلات، توده بیرون مانده و بیمار مجبور میشود با فشار دست آن را به داخل برگرداند (جا انداختن). در مراحل پیشرفتهتر، توده حتی با سرفه کردن، عطسه کردن، ایستادن طولانی یا راه رفتن نیز بیرون میزند و ممکن است دیگر به داخل برنگردد.
علامت مهم دیگر، بیاختیاری مدفوع است. حدود ۵۰ تا ۷۵ درصد از بیماران مبتلا به پرولاپس رکتوم، درجاتی از بیاختیاری را تجربه میکنند. دلیل این امر دو چیز است: اول اینکه توده بیرونزده مانع از بسته شدن کامل دریچه مقعد میشود، و دوم اینکه عضلات اسفنکتر (دریچه) به دلیل کشش مداوم توسط روده، ضعیف و شل میشوند. این بیاختیاری میتواند شامل نشت گاز، مخاط یا مدفوع مایع باشد.
ترشح مخاط و خونریزی نیز از علائم شایع هستند. مخاط روده که به طور طبیعی باید در محیط مرطوب داخل بدن باشد، وقتی بیرون میزند در تماس با لباس زیر و هوا خشک شده، زخم میشود و خونریزی میکند. این موضوع باعث مرطوب شدن دائمی لباس زیر و خارش و سوزش شدید پوست اطراف مقعد میشود. یبوست یا برعکس، احساس دفع مکرر و ناکامل (تنسوس) نیز گزارش میشود. بیمار حس میکند روده پر است، اما با زور زدن چیزی خارج نمیشود یا توده بیرون میزند. تغییر در ظاهر مدفوع (باریک شدن) نیز ممکن است رخ دهد. درد در افتادگی رکتوم معمولاً شدید نیست (برخلاف شقاق یا آبسه)، مگر اینکه روده بیرونزده دچار خفگی (Strangulation) شود که یک اورژانس پزشکی است.
نحوه تشخیص بیماری
تشخیص افتادگی رکتوم معمولاً با معاینه فیزیکی آغاز میشود، اما برای تعیین نوع دقیق و رد کردن سایر بیماریها نیاز به بررسیهای تکمیلی است. پزشک ابتدا شرح حال بیمار را میپرسد. یکی از راههای ساده تشخیص در مطب این است که پزشک از بیمار میخواهد در حالت چمباتمه (Squatting) زور بزند تا پرولاپس ظاهر شود. دیدن حلقههای متحدالمرکز بافت روده بیرونزده، تشخیص را تقریباً قطعی میکند. اگر پرولاپس در لحظه معاینه بیرون نزند، ممکن است پزشک پس از تنقیه از بیمار بخواهد روی توالت بنشیند و زور بزند.
برای تشخیص دقیقتر و بررسی عملکرد عضلات لگن، تستهای تخصصی انجام میشود. دفکوگرافی (Defecography) یا پروکتوگرافی، مهمترین تست تشخیصی است. در این روش رادیولوژی، خمیری به داخل رکتوم تزریق میشود و از بیمار خواسته میشود که روی یک توالت مخصوص (که دستگاه اشعه ایکس دارد) عمل دفع را انجام دهد. تصاویر ویدیویی ضبط شده نشان میدهند که روده چگونه حرکت میکند، آیا پرولاپس داخلی وجود دارد و عضلات لگن چگونه عمل میکنند.
مانومتری آنال (Anal Manometry) تست دیگری است که فشار و قدرت عضلات اسفنکتر مقعد را اندازهگیری میکند. این تست به جراح کمک میکند تا تصمیم بگیرد آیا نیاز به ترمیم عضلات در حین جراحی وجود دارد یا خیر. کولونوسکوپی یا سیگموئیدوسکوپی نیز برای تمام بیماران (به خصوص افراد بالای ۵۰ سال) انجام میشود تا پزشک مطمئن شود که هیچ توده سرطانی، پولیپ یا ضایعه دیگری در روده بزرگ وجود ندارد که باعث بروز علائم شده باشد. در برخی موارد، MRI دینامیک لگن برای بررسی همزمان افتادگی مثانه یا رحم (که در زنان شایع است) تجویز میشود.
علت ابتلا به افتادگی رکتوم
علت دقیق افتادگی رکتوم اغلب ترکیبی از چندین عامل است که در طول سالها باعث ضعف ساختارهای لگنی شدهاند. یکی از مهمترین علل، یبوست مزمن و زور زدن طولانیمدت هنگام اجابت مزاج است. فشار مداوم ناشی از زور زدن باعث میشود اتصالات طبیعی که رکتوم را به استخوان خاجی (ساکروم) و دیوارههای لگن وصل میکنند، کشیده و شل شوند. این شلی به رکتوم اجازه میدهد که سر بخورد و پایین بیاید.
عوامل آناتومیک نیز نقش مهمی دارند. افرادی که دچار پرولاپس میشوند معمولاً دارای ویژگیهای خاصی هستند: عضلات کف لگن ضعیف، اسفنکتر مقعدی شل، روده بزرگِ سیگموئیدِ بیش از حد طولانی (Redundant Sigmoid Colon) و یا گودی عمیق در حفره لگن (Deep Douglas Pouch). این ویژگیها باعث میشوند که مقاومت در برابر فشار شکمی کم شود.
در زنان، بارداری و زایمانهای متعدد طبیعی (واژینال) یکی از ریسکفاکتورهای اصلی است. زایمان باعث کشیدگی و آسیب به اعصاب پودندال (اعصاب عصبدهی کننده به کف لگن) و عضلات میشود. البته جالب است بدانید که حدود یکسوم زنان مبتلا به پرولاپس رکتوم، هرگز زایمان نکردهاند، بنابراین زایمان تنها علت نیست. افزایش سن نیز عامل مهمی است؛ با بالا رفتن سن، بافتهای همبند و کلاژن بدن ضعیف میشوند و قدرت نگهدارندگی خود را از دست میدهند. بیماریهای مزمن که باعث سرفه زیاد میشوند (مانند COPD) یا بلند کردن اجسام سنگین نیز فشار داخل شکم را بالا برده و به پرولاپس کمک میکنند. ژنتیک و سابقه خانوادگی نیز در ضعف بافت همبند مؤثر است.
تفاوت بیماری در مردان و زنان
افتادگی رکتوم یک بیماری با تفاوت جنسیتی بسیار آشکار است. آمارها نشان میدهند که این بیماری در زنان بسیار شایعتر از مردان است (نسبت ۹ به ۱). اوج شیوع بیماری در زنان در سنین پس از یائسگی (دهه ۶۰ و ۷۰ زندگی) است. دلیل این تفاوت فاحش، آناتومی خاص لگن زنان و تأثیرات هورمونی و بارداری است. لگن زنان پهنتر است و فضای بیشتری برای جابجایی اعضا دارد. همچنین وجود رحم و واژن و فضای بین رکتوم و واژن (سپتوم رکتوواژینال) ناحیهای ضعیف ایجاد میکند که مستعد فتق و افتادگی است. کاهش استروژن پس از یائسگی نیز باعث تحلیل رفتن بافتهای همبند لگن میشود.
در زنان، افتادگی رکتوم اغلب تنها نیست و با افتادگیهای دیگر لگنی مانند سیستوسل (افتادگی مثانه) یا پرولاپس رحم همراه است. به همین دلیل در درمان زنان، اغلب نیاز به همکاری جراح کولورکتال و متخصص زنان (اوروگااینکولوژیست) است تا تمام مشکلات لگنی همزمان اصلاح شوند.
در مقابل، در مردان افتادگی رکتوم بسیار نادرتر است و الگوی سنی متفاوتی دارد. در مردان، شیوع بیماری در سنین پایینتر یا سنین بسیار بالا دیده میشود و ارتباط کمتری با آناتومی کف لگن دارد. در مردان جوان، پرولاپس رکتوم اغلب نشاندهنده مشکلات جدی زمینهای مانند اختلالات رفتاری روده، اوتیسم، بیماریهای روانی یا یبوستهای بسیار شدید و طولانیمدت است. در مردان مسن، مشکلات پروستات و زور زدن برای ادرار کردن میتواند عامل تشدیدکننده باشد. درمان در مردان معمولاً متمرکز بر خودِ روده است و پیچیدگیهای چندارگانی زنان را ندارد.
روشهای درمان (جراحی و غیر جراحی)
درمان افتادگی رکتوم تقریباً همیشه جراحی است. برخلاف برخی بیماریها که با دارو رفع میشوند، پرولاپس رکتوم یک مشکل مکانیکی و ساختاری است که خودبهخود خوب نمیشود و با ورزش یا دارو به جای خود برنمیگردد. هدف جراحی، فیکس کردن رکتوم در جای خود و جلوگیری از بیرونزدگی مجدد است. روشهای جراحی به دو دسته کلی تقسیم میشوند: جراحی از طریق شکم (Abdominal) و جراحی از طریق نشیمنگاه (Perineal).
جراحیهای شکمی (Abdominal Approaches): این روشها برای بیمارانی که از نظر جسمی سالم هستند و توانایی تحمل بیهوشی عمومی را دارند، ترجیح داده میشود زیرا نرخ عود کمتری دارند. رایجترین عمل، “رکتوپکسی” (Rectopexy) است. در این عمل، جراح رکتوم را بالا میکشد و با بخیه یا با استفاده از یک مش (توری) مصنوعی به استخوان خاجی (ساکروم) در پشت لگن فیکس میکند. این عمل امروزه عمدتاً به روش لاپاراسکوپی (کمتهاجمی با سوراخهای کوچک) یا رباتیک انجام میشود که درد کمتر و بهبودی سریعتری دارد. گاهی اگر روده خیلی بلند باشد و بیمار یبوست شدید داشته باشد، قسمتی از روده نیز برداشته میشود (Resection Rectopexy).
جراحیهای پرینال (Perineal Approaches): این روشها برای افراد مسن، ضعیف یا کسانی که تحمل بیهوشی سنگین را ندارند، مناسب است. در این روش، جراحی از طریق مقعد انجام میشود و نیازی به باز کردن شکم نیست. دو روش معروف “آلتمایر” (Altemeier) و “دلورم” (Delorme) هستند. در روش آلتمایر، قسمت بیرونزده روده قطع میشود و دو سر باقیمانده به هم دوخته میشوند. در روش دلورم، فقط لایه مخاطی اضافه برداشته میشود و عضله روده چین داده میشود (پلیسه میشود). این روشها درد کمتری دارند اما نرخ عود آنها نسبت به جراحی شکمی کمی بالاتر است. انتخاب روش جراحی به سن بیمار، شدت یبوست، وضعیت اسفنکتر و تجربه جراح بستگی دارد.
درمان دارویی و مدیریت علائم
همانطور که گفته شد، هیچ قرصی وجود ندارد که روده افتاده را به داخل بدن بکشد. اما درمان دارویی نقش مهمی در “مدیریت علائم” و “آمادهسازی برای جراحی” و “مراقبتهای بعد از عمل” دارد. هدف اصلی درمان دارویی، تنظیم حرکات روده است. برای بیمارانی که یبوست دارند، استفاده از ملینهای حجمدهنده (مانند پسیلیوم) یا ملینهای اسموتیک (مانند پلیاتیلن گلیکول) ضروری است تا بیمار مجبور به زور زدن نباشد. زور زدن میتواند پرولاپس را بدتر کند یا باعث عود آن بعد از جراحی شود.
برای بیمارانی که دچار بیاختیاری و اسهال هستند، داروهای کندکننده حرکات روده (مانند لوپرامید) یا فیبرهای حجمدهنده که آب مدفوع را جذب میکنند، تجویز میشود تا قوام مدفوع سفتتر شده و کنترل آن راحتتر باشد. همچنین استفاده از پمادهای محافظ (مانند زینک اکساید) برای جلوگیری از سوختگی پوست اطراف مقعد در اثر نشت مخاط، بخشی از درمان حمایتی است. اگر پرولاپس دچار زخم یا عفونت شده باشد، ممکن است آنتیبیوتیک موضعی یا خوراکی تجویز شود. تزریق مواد حجمدهنده (Bulking agents) به اسفنکتر مقعد نیز گاهی برای بهبود بیاختیاری پس از اصلاح پرولاپس انجام میشود.
درمان خانگی و جا انداختن پرولاپس
درمان خانگی در پرولاپس رکتوم بیشتر جنبه مراقبتی و پیشگیرانه از بدتر شدن وضعیت را دارد. مهمترین مهارت برای یک بیمار مبتلا، یادگیری نحوه جا انداختن توده است. اگر روده بیرون ماند و به خودی خود برنگشت، بیمار باید فوراً آن را جا بزند تا دچار تورم و خفگی نشود. برای این کار، میتوان دستکش پوشید، از ژل لوبریکانت فراوان استفاده کرد و با فشار ملایم و مداوم کف دست (نه نوک انگشتان که آسیب بزند) توده را به داخل هل داد. استفاده از شکر یا نمک روی توده متورم (برای جذب آب و کاهش تورم قبل از جا انداختن) یک روش قدیمی اورژانسی است که باید با احتیاط و فقط در شرایط خاص استفاده شود.
انجام ورزشهای کگل (Kegel exercises) برای تقویت عضلات کف لگن بسیار مفید است. این ورزشها اگرچه پرولاپس کامل را درمان نمیکنند، اما میتوانند به بهبود کنترل مدفوع و جلوگیری از بدتر شدن ضعف عضلانی کمک کنند. تغییر وضعیت نشستن در توالت (استفاده از زیرپایی برای بالا آوردن زانوها) میتواند زاویه رکتوم را صاف کرده و نیاز به زور زدن را کاهش دهد. پرهیز از نشستن طولانی در توالت ضروری است.
رژیم غذایی مناسب برای بیماران
رژیم غذایی نقش کلیدی در موفقیت درمان پرولاپس رکتوم دارد. هدف رژیم، تولید مدفوعی نرم و حجیم است که بدون هیچ فشاری دفع شود. مصرف فیبر باید به ۲۵ تا ۳۵ گرم در روز برسد. منابع فیبر شامل میوهها، سبزیجات، حبوبات، غلات کامل، سبوس جو و گندم است. اما فیبر بدون آب مانند سیمان عمل میکند؛ بنابراین نوشیدن حداقل ۸ تا ۱۰ لیوان آب در روز الزامی است.
پرهیز از غذاهایی که باعث یبوست میشوند (مانند برنج سفید، نان سفید، موز نارس) و غذاهایی که باعث تحریک روده و اسهال میشوند (مانند کافئین زیاد، غذاهای تند، شیرینکنندههای مصنوعی) مهم است. برای برخی بیماران، مصرف آلو خشک یا روغن زیتون در رژیم غذایی به عنوان ملین طبیعی عمل میکند. پس از جراحی، رژیم غذایی معمولاً با مایعات شروع شده و به تدریج به جامدات نرم و پرفیبر تغییر میکند تا از فشار به بخیهها جلوگیری شود.
افتادگی رکتوم در کودکان و دوران بارداری
در کودکان، افتادگی رکتوم معمولاً در سنین زیر ۴ سال رخ میدهد و برخلاف بزرگسالان، اغلب بدون جراحی درمان میشود. علت اصلی در کودکان، ضعف عضلات کف لگن نیست، بلکه چربی کم لگن (که حمایتکننده رکتوم است) و زاویه مستقیم رکتوم است. عواملی مانند یبوست شدید، اسهال طولانی، انگلها و سؤتغذیه میتوانند محرک باشند. یک نکته بسیار مهم: اگر کودکی دچار پرولاپس رکتوم شد، پزشک حتماً تست عرق برای بررسی بیماری فیبروز کیستیک (Cystic Fibrosis) انجام میدهد، زیرا پرولاپس میتواند اولین نشانه این بیماری ژنتیکی باشد. درمان در کودکان شامل درمان یبوست، استفاده از توالت فرنگی کودکان (برای حمایت از باسن) و جا انداختن دستی است. با رشد کودک و تغییر آناتومی لگن، مشکل معمولاً خودبهخود حل میشود.
در دوران بارداری، اگرچه پرولاپس رکتوم نادر است، اما میتواند رخ دهد یا تشدید شود. هورمونهای بارداری باعث شل شدن بافتها میشوند و فشار رحم و یبوست بارداری وضعیت را بدتر میکنند. درمان در بارداری کاملاً محافظهکارانه است (رژیم غذایی، جا انداختن دستی). جراحی معمولاً به بعد از زایمان موکول میشود، مگر در موارد اورژانسی (خفگی روده). زایمان طبیعی در این افراد ممکن است وضعیت را بدتر کند، بنابراین گاهی سزارین پیشنهاد میشود.
عوارض و خطرات افتادگی رکتوم
خطرناکترین عارضه افتادگی رکتوم، خفگی یا استرانگولاسیون (Strangulation) است. در این حالت، توده بیرونزده توسط عضلات مقعد گیر میافتد، خونرسانی به آن قطع میشود و بافت سیاه شده و میمیرد (گانگرن). این یک وضعیت اورژانسی جراحی است که جان بیمار را تهدید میکند و نیاز به برداشتن فوری قسمت مرده روده دارد.
عوارض دیگر شامل زخم شدن سطح روده بیرونزده، خونریزی مزمن و کمخونی است. بیاختیاری مدفوع دائمی به دلیل آسیب غیرقابل برگشت به اعصاب و عضلات اسفنکتر در صورت عدم درمان طولانیمدت، یکی دیگر از خطرات جدی است که حتی با جراحی اصلاح پرولاپس هم ممکن است کاملاً بهبود نیابد. یبوست شدید و انسداد روده نیز از دیگر عوارض احتمالی هستند.
تفاوت پرولاپس رکتوم و هموروئید
بسیاری از بیماران پرولاپس رکتوم را با هموروئید (بواسیر) اشتباه میگیرند، اما تفاوت آنها کلیدی است. در هموروئید، فقط بالشتکهای عروقی و مخاط پوشاننده آنها متورم شده و بیرون میزنند. این تودهها معمولاً شبیه خوشههای انگور یا تکههای مجزا هستند. اما در پرولاپس رکتوم کامل، تمام قطر روده بیرون میزند که ظاهری شبیه به یک لوله قرمز رنگ با چینهای دایرهای (مانند حلقههای روی تنه درخت) دارد و طول آن میتواند به ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر برسد. تشخیص صحیح توسط پزشک برای انتخاب درمان مناسب حیاتی است، زیرا درمان هموروئید (مانند بستن با کش) برای پرولاپس رکتوم نه تنها بیفایده، بلکه خطرناک است.
طول درمان و دوره بهبودی
طول درمان بستگی به روش جراحی دارد. در جراحی لاپاراسکوپی (شکمی)، بیمار معمولاً ۱ تا ۳ روز در بیمارستان میماند و دوره نقاهت خانگی حدود ۲ تا ۴ هفته است. بازگشت به فعالیتهای سنگین ممکن است ۶ هفته زمان ببرد. در جراحیهای پرینال (از راه مقعد)، درد معمولاً کمتر است و بیمار زودتر مرخص میشود، اما مراقبت از زخم ناحیه مقعد مهم است.
عملکرد روده (کنترل مدفوع و رفع یبوست) ممکن است بلافاصله پس از عمل نرمال نشود و ماهها طول بکشد تا تنظیم گردد. در برخی موارد، بیاختیاری مدفوع ممکن است تا یک سال پس از جراحی به تدریج بهبود یابد. نرخ عود بیماری در جراحیهای شکمی کمتر (حدود ۵ درصد) و در جراحیهای پرینال بیشتر (تا ۲۰ درصد) است. پیگیری طولانیمدت و رعایت رژیم غذایی برای جلوگیری از عود ضروری است.
جمعبندی
افتادگی رکتوم یا پرولاپس رکتوم، یک اختلال آناتومیک جدی است که در آن تمام ضخامت روده از مقعد بیرون میزند. نشانههای بیماری شامل وجود توده قرمز رنگ حلقوی، بیاختیاری مدفوع و ترشحات مخاطی است. نحوه تشخیص با معاینه بالینی (در حال زور زدن) و تست دفکوگرافی انجام میشود. این بیماری در زنان مسن به دلیل زایمان و آناتومی لگن شایعتر است، اما در کودکان به دلیل فیبروز کیستیک یا انگل نیز دیده میشود.
روشهای درمان عمدتاً شامل جراحی (رکتوپکسی شکمی یا روشهای پرینال) است و دارو تنها نقش حمایتی دارد. پیشگیری با درمان یبوست مزمن و تقویت عضلات لگن امکانپذیر است. با رعایت رژیم غذایی مناسب (پرفیبر) و جراحی به موقع، میتوان از عوارض و خطرات جدی مانند خفگی روده و بیاختیاری دائمی جلوگیری کرد و کیفیت زندگی را بازگرداند.